Πολλοί ξένοι λαοί, κυρίως οι
Αγγλοσάξωνες και οι Φράγκοι, ομόθρησκοι μέν, αλλά διαφορετικού δόγματος,
αναρωτιούνται, γιατί ο Ελληνισμός τιμάει με ιδιαίτερη κατάνυξη τα Πάθη
του Χριστού, τα οποία στη συνέχεια πυροδότησαν την Ανάστασή Tου. Η
Έλευσή Tου, σύμφωνα με την Oρθόδοξη άποψη, έδωσε πνοή ελπίδας στους
απανταχού κατατρεγμένους αυτής της ζωής.
![]() |
Aγιογραφία στη μονή της Αγίας Σοφίας (Αγιον Ορος) που αναπαριστά αρχαίους Ελληνες φιλοσόφους |
Με
αφορμή τη μεγάλη αμφισβήτηση που υπάρχει σήμερα για τη σχέση του
Χριστιανισμού με τον Ελληνισμό, αμφισβήτηση που προέρχεται κυρίως απο
ξενοκίνητους νεοταξίτες παγανιστές, "λάτρεις του νεκρού δωδεκαθεισμού"
αλλά και πολλούς άλλους που στόχο έχουν να διχάσουν για άλλη μια φορά το
Γένος, το παρόν άρθρο επιχειρεί να κάνει ένα σύντομο ταξίδι στην Αρχαία
Ελλάδα, προκειμένου να εντοπίσει σημεία σύνδεσης Ορθοδοξίας και Ελληνισμού, φιλοσοφίας και χριστιανικής αλήθειας.
Αρχικά να υπογραμμίσουμε ότι κανονικά δεν θα έπρεπε να χρησιμοποιούμε την λέξη «Πάσχα», η οποία προέρχεται από το εβραϊκό «πέσαχ». Το Πάσχα αποτελεί γιορτή των Εβραίων και έχει να κάνει με την ανάμνηση της εξόδου από την δουλεία της Αιγύπτου. Είναι μια απολύτως σεβαστή εορτή, ωστόσο δεν έχει καμία σχέση με την Ανάσταση του Χριστού και άρα με την Ελληνοορθοδοξία.
Ορθότερη λέξη είναι η «Λαμπρή».
Αναμφισβήτητα οι αρχαίοι Έλληνες ήταν οι πρώτοι, που μίλησαν για τον ένα Θεό.
Ιδέες
όπως: Λόγος, Θεός, αθανασία, ψυχή, λύτρωση, βασιλεία των ουρανών δεν
συναντώνται μόνο στα χριστιανικά κείμενα αλλά πολύ νωρίτερα και στην
αρχαία ελληνική γραμματεία.
Σε πολλά αρχαία κείμενα εμπεριέχονται Θείες αποκαλύψεις, όπως στη Θεογονία του Ησίοδου, στα Ερμητικά κείμενα και στα Ορφικά. Από τον Πυθαγόρα, τον Αναξίμανδρο, τον Παρμενίδη μέχρι το Σωκράτη, τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη μιλούσαν για Αυτόν, τον οποίο θεωρούσαν αιτία της δημιουργίας του κόσμου.
«Άπειρον, καθαρή ενέργεια, μονάδα, ο Ον» ήταν ονόματα-χαρακτηρισμοί που συνόδευαν στην Αρχαία Ελλάδα το όνομα του Θεού. Ας δούμε όμως τα προαναφερθέντα αναλυτικότερα:
- Ο Αριστοτέλης λέει ότι ο Θεός είναι πηγή ζωής και καθαρή ενέργεια: «Η γαρ νου ενέργεια ζωή, εκείνος δε ενέργεια. Ενέργεια δε η καθ'αυτή εκείνου ζωή αρίστη και αίδιος», «Ώστε ζωή και αιών συνεχής υπάρχει τω Θεώ».
- Ο Πλάτων μέσω του Τιμαίου μας λέει ότι ο Θεός είναι ποιητής ουρανού και γης, όπως ακριβώς ισχυρίζεται και η Ορθοδοξία: «Τον μεν ουν ποιητήν και πατέρα τούδε του παντός ευρείν τε έργον και ευρόντα εις πάντας, αδύνατον λέγειν» (Πλάτων, Τίμαιος 5,25,Γ).
- Η Ορθοδοξία λέει ότι ούτε φύλλο δεν πέφτει από ένα δέντρο, εάν δεν το θέλει ο Θεός. Το ίδιο δίδαξε και ο Σωκράτης και έπειτα ο Πλάτωνας. «Ο μεν δη Θεός ώσπερ και ο παλαιός λόγος, αρχήν τε και τελευτήν και μέσα των όντων απάντων έχων» (νόμοι Δ, 715.ε).
- Ο Θεός για τους χριστιανούς ορθόδοξους είναι αλάνθαστος. Το ίδιο υποστήριζαν και στην Αρχαία Ελλάδα: «Μηδένα γαρ είναι σοφόν αλλ' ή Θεού» (Διογένης Λαέρτιος, Βίοι φιλοσόφων Α,12)
- Θαλής ο Μιλήσιος: «Πρεσβύτερον των όντων Θεός. Αγέννητον γαρ» Ο Θεός είναι Αγέννητος, όπως υποστηρίζει και η Ορθοδοξία.
- Την αθανασία της ψυχής είναι κάτι που επίσης υποστηρίζει η ορθόδοξη πίστη. «Οπότε δή το αθάνατον και αδιάφθορον εστί, άλλο τι ψυχή εί ( ...)Επίοντος αρά θανάτου επί τον άνθρωπον το μεν θνητόν, ως έοικεν, αυτού αποθνήσκει, το δ' αθάνατον σων και αδιάφθορον οίχεται απιόν, υπεκχωρήσαν τω θανάτω» (Πλάτων, Φαίδων 106ε).
- Στο διάλογο "Φαίδων" περιγράφονται οι τελευταίες ώρες του Σωκράτη, ο οποίος εξηγεί για την αθανασία της ψυχής.
Μετά από αυτά βέβαια, θα μπορούσε να ισχυριστεί κάποιος ότι ο Χριστιανισμός αντέγραψε την Ελληνική Φιλοσοφία μετατρέποντας της σε μια νέα θρησκεία. Μέγα λάθος.
Ο ερχομός του Χριστού είχε ήδη προφητευτεί από Έλληνες αναζητητές της αλήθειας, δηλαδή φιλοσόφους, με περισσότερες μάλιστα λεπτομέρειες απ' ότι στην Παλαιά Διαθήκη.
«Ε6τα τxν λοιπxν βίον καθεύδοντες διατελοΦτε ν, ε0 μή τινα λλον A θεxς QμΦν πιπέμψειεν κηδόμενος Qμφν - θα περάσετε την
υπόλοιπη ζωή σας κοιμισμένοι, εκτός και αν σας λυπηθεί ο Θεός και στείλει κάποιον άλλο», είπε ο Σωκράτης στους κατηγόρους του (απολογία Σωκράτους 31α).
Ο Άγιος Αθανάσιος διετέλεσε για πολλά χρόνια διευθυντής της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας,
όπου υπήρχαν πολλά αρχαία κείμενα. Είχε λοιπόν τη δυνατότητα πρόσβασης
μεταξύ των άλλων στα γραπτά που προέρχονταν από τον ναό του «αγνώστου
Θεού» στην Αθήνα.
Στο έργο του «ξηγητικόν περv τοζ ν θήναις ναοζ» επεξηγεί σε ποιον πραγματικά ανήκε ο ναός του Αγνώστου Θεού των Αθηνών, παραθέτοντας ταυτόχρονα τις προφητείες των Ελλήνων για την έλευση του Χριστού στην γη. Το
συγκεκριμένο έργο του Αγίου Αθανασίου διασώζεται σε πολλούς κώδικες και
δεν υπάρχει καμία αμφιβολία για τη γνησιότητά του.Διαβάστε μεταφρασμένο
ένα απόσπασμα και τα συμπεράσματα δικά σας. Το υπόλοιπο κείμενο
μπορείτε να το βρείτε εδώ (αξίζει να το μελετήσετε όλο):
«Τότε
πάλι οι επτά (σοφοί) μίλησαν και είπαν. Δια την οικονομίαν του Χριστού
και δια την Αγία Τριάδα.( ...) Γνωρίζεις πως τα παιδιά των Ελλήνων
προφήτεψαν και τον προάναρχο Θεό και τον συνάναρχο Υιό αυτού και Λόγο,
και το ομόθρονο αυτού και ομοούσιο Πνεύμα εκήρυξαν εκ των προτέρων, και
τα δια σταυρού τίμια πάθη εκήρυξαν εκ των προτέρων. Εις αυτόν η δόξα και
η ισχύς μαζί με το πανάγιο Πνεύμα εις τους αιώνας των αιώνων.
Αμήν»[k1] .
Αποκαλυπτική είναι και η ιστορία της Αγίας Αικατερίνης, της πάντοτε καθαρής, όπως ομολογεί το όνομά της (αει+καθταρίνα), στις